Ancak, yıkımın boyutu, altyapının (yol, su, kanalizasyon) tamamen çökmesi, mülkiyet sorunları ve bölgenin coğrafi yapısı, bu iddialı hedefin önündeki zorlukları artırdı. Deprem son dakika gelişmeleri, hala çadırda veya konteyner kentlerde yaşayan on binlerce afetzedenin durumunu ve kalıcı konutların teslim süreçlerindeki son durumu aktarmaya devam ediyor. En son haber kaynakları, bölgedeki normalleşmenin zaman alacağını gösteriyor.
Kalıcı Konutlar, TOKİ ve "Yerinde Dönüşüm" Modeli
Yeniden inşa sürecinin omurgasını, TOKİ tarafından inşa edilen depreme dayanıklı kalıcı konutlar oluşturmaktadır. Bu konutlar, genellikle şehir merkezlerinin çeperlerinde, jeolojik olarak "güvenli" (sağlam zeminli) olarak belirlenen rezerv alanlara inşa edilmektedir. Hükümet, ilk etapta yüz binlerce konutun teslimatını kura ile gerçekleştirmiştir. Haberler, bu konutların kalitesinin yüksek olduğunu ancak bazı vatandaşların, eski mahallelerinden ve iş yerlerinden uzakta olan bu yeni alanlara adapte olmakta zorlandığını bildirmektedir.
Bu zorluğun aşılması için "Yerinde Dönüşüm" projesi hayata geçirilmiştir. Bu model, özellikle şehir merkezlerinde (Antakya, Maraş merkez gibi) mülk sahibi olan afetzedelere, kendi evlerini (belirlenen standartlara ve zemin etütlerine göre) yerinde yapabilmeleri için hibe (geri ödemesiz) ve düşük faizli kredi (uzun vadeli) desteği sunmaktadır. Güncel haberler, bu modele olan başvuruların yüksek olduğunu, ancak bürokratik süreçlerin ve maliyet artışlarının bazı vatandaşları zorladığını aktarmaktadır. Bölgenin yeniden imarı ile ilgili Haber akışı, bu iki modelin de eş zamanlı ilerlediğini göstermektedir.
Altyapı, Kültürel Miras ve Ekonomik Canlanma
Bölgedeki sorun sadece "üst yapı" (bina) ile sınırlı değildir; asıl zorluk "alt yapı" (içme suyu, kanalizasyon, elektrik, doğal gaz hatları) hizmetlerinin yeniden tesis edilmesidir. Yıkılan şehirlerin altyapısı tamamen kullanılamaz hale gelmiştir ve bu hatların yeniden inşası, konutların inşasından daha karmaşık ve maliyetli bir süreç olabilmektedir. Son dakika haberleri, özellikle Hatay'da altyapı çalışmalarının hala devam ettiğini ve bunun da günlük yaşamı zorlaştırdığını bildirmektedir.
Diğer yandan, Antakya gibi binlerce yıllık tarihe sahip şehirlerdeki "kültürel mirasın" (camiler, kiliseler, tarihi çarşılar) nasıl korunacağı ve restore edileceği de hassas bir başlıktır. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü, bu tarihi yapıların aslına uygun olarak restore edilmesi için özel projeler yürütmektedir. Bu restorasyonlarla ilgili Son Dakika gelişmeleri, bölgenin hafızasının korunması açısından büyük önem taşımaktadır.
Bölgenin ekonomik olarak yeniden canlanması (sanayi tesislerinin, organize sanayi bölgelerinin ve tarımsal faaliyetlerin desteklenmesi) da normalleşmenin kilit taşıdır. Flaş haberler, son dakika olarak, depremzedelere yönelik sağlanan ekonomik destek paketlerini ve iş dünyasının bölgeye geri dönüş çabalarını duyurmaktadır. Az önce deprem nerede oldu son dakika sorgulamaları, bölgedeki artçı sarsıntıların hala devam ettiğini ve travmanın sürdüğünü göstermektedir.
